Với tầm nhìn chiến lược về công tác giáo dục và đào tạo (GD&ĐT), chỉ 1 năm sau, Trường cấp II Thất Khê được thành lập đặt tại Bản Xà, xã Đại Đồng. Sau đó, năm 1961, với sự ra đời của 1 lớp 8 “nhô”, Trường phổ thông cấp 2 trở thành trường cấp 2-3 Tràng Định
Tới năm 1963-1964, có 32/40 học sinh đầu tiên tốt nghiệp THPT, đây là “lứa quả ngọt” đầu tiên của nhà trường, nhiều người trong số học sinh này
đã trở thành những cán bộ chủ chốt đầy tài năng của địa phương. Từ năm 1964, nhà trường tách khỏi khối cấp 2 và hình thành Trường phổ thông cấp 3 Tràng Định. Như một cơ thể cường tráng lớn lên trong sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, Trường cấp 3 Tràng Định - một trong những trường cấp 3 đầu tiên của tỉnh ra đời năm 1964 từ việc tách khỏi trường cấp 2, đã tạo cơ hội cho thế hệ trẻ vùng đất lúa có cơ hội học lên; và là sự khơi nguồn cho công tác nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của địa phương
Được thành lập chưa bao lâu thì cuộc chiến tranh phá hoại của không quân Mỹ lan ra miền Bắc. Bản Xà, gốc đa cổ thụ, những cánh rừng hồi xanh ngắt đã từng che chở cho các lớp học của nhà trường trước đây, nay lại đón trường cấp 3 trở lại. Với 5 lớp, khoảng 200 học sinh và 10 giáo viên, thầy trò đoàn kết thương yêu nhau để dạy tốt, học tốt. Dưới tán lá rừng thấp thoáng những ánh đèn dầu ở các lớp học, phòng lưu trú, học sinh học và làm bài, thầy giáo cặm cụi soạn bài chấm bài…là hình ảnh không thể quên trong những năm sơ tán. Giai đoạn 1968-1975, nhà trường rời Bản Xà ra Pò Bó (xã Đại Đồng), số học sinh đã đông dần, năm 1969 đã có 9 lớp với trên 300 học sinh và đến năm 1973 số học sinh đã tăng gấp đôi. Với một tầm nhìn chiến lược cho việc nâng cao dân trí, bồi dưỡng nguồn nhân lực ở vùng đất anh hùng và hiếu học, năm 1971, UBND tỉnh quyết định xây dựng Trường cấp 3 Tràng Định và năm 1975 hoàn thành đưa vào sử dụng. Với quy mô 2 dãy phòng học 2 tầng với 16 phòng học, hội trường, phòng thí nghiệm… đây là ngôi trường được xây dựng quy mô và hiện đại đầu tiên của tỉnh. Trường lớp khang trang đã giúp nhà trường có bước phát triển vượt bậc về quy mô. Năm học 1975-1976- năm học đầu tiên khi đất nước thống nhất, nhà trường đã có 24 lớp với 1200 học sinh; số giáo viên, cán bộ nhân viên lên tới trên 60 người đã đưa cấp THPT của Tràng Định lên một tầm cao mới, sánh ngang với các huyện vùng xuôi và thị xã Lạng Sơn lúc bấy giờ. Trong thời kỳ chống Mỹ cứu nước và bảo vệ Tổ quốc, hàng ngàn học sinh nhà trường đã tòng quân lên đường chiến đấu tại chiến trường miền Nam, vùng biên giới Tây Nam, trong đó nhiều người trở thành Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân như anh hùng liệt sĩ Lê Minh Trường, anh hùng Nông văn Phiao… Nhiều người đã trở thành những cán bộ lãnh đạo chủ chốt của địa phương, các ngành hoặc là những doanh nhân thành đạt.
Đất nước bước vào công cuộc đổi mới, đến năm học 2004-2005, nhà trường đã có 38 lớp, trên 1850 học sinh và 70 giáo viên cán bộ, nhân viên. Nếu trước đây, số học sinh của các xã phía tây, tây bắc của huyện ít có cơ hội học tại trường, thì nay, cùng với Trường THPT Bình Độ, hằng năm nhà trường đã thu hút từ 70 đến 75% số học sinh tốt nghiệp THCS và bổ túc THCS trên tất cả các xã, thị trấn. Trong 3 năm trở lại đây, quy mô của nhà trường đã ổn định với trên 1500 học sinh; số cán bộ giáo viên, nhân viên đã lên tới 105 người vào năm học 2011-2012.
Để đáp ứng về quy mô, nhà trường đã được đầu tư nâng cấp mở rộng với 3 khu nhà học, khu hành chính, hội trường,… khu tập thể giáo viên khang trang tạo điều kiện cho giáo viên yên tâm công tác, từ đó góp phần nâng cao chất lượng dạy và học. Thực hiện nghiêm túc chủ đề, kế hoạch từng năm học, triển khai và duy trì các cuộc vận động, các phong trào thi đua mà bao trùm là cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”, nhà trường đã quan tâm đến công tác giáo dục toàn diện, nâng cao chất lượng giáo dục đại trà. Tỷ lệ tốt nghiệp THPT luôn giữ ổn định ở mức 97% đạt và vượt mặt bằng chung của tỉnh. Số học sinh đỗ đại học – cao đẳng (ĐH-CĐ) mỗi năm một tăng, nếu năm 2007 chỉ có 42 em trúng tuyển ĐH-CĐ, thì năm 2011 đã có 200 em vào các trường ĐH-CĐ, chiếm gần 40% số học sinh tốt nghiệp THPT. Trên nền của giáo dục đại trà, công tác giáo dục mũi nhọn được quan tâm, số lượng và chất lượng học sinh giỏi tăng cao, nếu năm học 2008-2009 toàn trường chỉ có 15 giải cấp tỉnh, thì năm học 2009-2010 đã có 25 giải và năm học vừa qua đã có 31 giải; đặc biệt đã có học sinh giỏi cấp quốc gia
Là một trường THPT của một huyện 2 lần được phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, nhà trường luôn quan tâm giáo dục đạo đức cách mạng, truyền thống địa phương, nhằm bồi dưỡng cho thế hệ trẻ lòng tự hào về quê hương, gắn bó với quê hương. Trong suốt chiều dài lịch sử hình thành và phát triển của nhà trường, truyền thống quê hương luôn là hành trang, là vốn của cải quý giá tiếp thêm sức mạnh cho các thế hệ học sinh trên con đường lập thân lập nghiệp. Nhìn lại nửa thế kỷ xây dựng và trưởng thành, từ năm đầu tiên với 32 học sinh tốt nghiệp, tính đến nay, Trường THPT Tràng Định đã có trên 10 ngàn học sinh tốt nghiệp ra trường. Nhiều người đã trở thành những cán bộ lãnh đạo cấp tỉnh, các ngành của trung ương và địa phương, những doanh nhân thành đạt; song cũng có những người là nông dân, công nhân, người lao động bình thường. Nhưng dù ở cương vị nào, làm việc gì, thì những kiến thức mà nhà trường cung cấp cho họ vẫn là vốn quý trong cuộc sống, giúp họ vượt qua khó khăn thử thách, trở thành người có ích cho xã hội. Những thành tích đạt được trong 50 năm qua của nhà trường thật sự động viên thầy và trò nỗ lực cố gắng đóng góp sức mình vào sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội địa phương.
