Trường THPT Phong Điền tọa lạc tại vị trí rộng rãi, thoáng mát, yên tĩnh ngay trung tâm Huyện Phong Điền – một huyện nằm ở cửa ngỏ phía bắc của tỉnh Thừa Thiên Huế (giáp với Huyện Hải Lăng- Quảng Trị), cách thành phố Huế 30km. Ngược dòng thời gian trở lại quá khứ, trường đã được tiếp nối một sự nghiệp giáo dục dài lâu từ giữa thế kỷ 20 cho đến nay. Đó là sự liên kết, tiếp nối những cái tên : Trun
g học Kháng chiến Nguyễn Chí Diểu (THKC NCD), Trung học Phong Điền, Phổ thông Cấp 2-3 Phong Chương, Phổ thông Cấp 2-3 Phong Điền và THPT Phong Điền hôm nay. Trong hoàn cảnh chiến tranh, trường lúc đầu đã dựa vào các đình, chùa làm lớp học. Trong năm học đầu tiên (1949-1950), trường chỉ có 2 lớp đầu cấp do thầy hiệu trưởng Nguyễn Hữu Lương cùng thầy Nguyễn Kỳ, thầy Phạm Doãn Hân trực tiếp giảng dạy. Từ đó đến năm 1953, trường phát triển dần lên thành một trường Trung học hoàn chỉnh (cấp 2) từ lớp 5 đến lớp 7 gồm 6 lớp. Cũng trong thời gian đó thêm một số thầy giáo được tăng cường về giảng dạy ở trường, như các thầy : Lê Trọng Quỳ (Hiệu trưởng 1952-1953), Thân Trọng Ninh, Ngô Kệ, Phan Hữu Dật, Hoàng Nhân, Trần Bá Hoành, Hoàng Lộc, Trần Quỳnh. Những năm tháng trường THKC NCD tồn tại là những năm tháng chiến tranh ác liệt, do đó, trường phải di chuyển địa điểm nhiều lần từ Đại Lược (xã Phong Phú) đến Thế Chí Tây, Kế Môn (Xã Phong Thạnh), rồi Lai Hà (xã Quảng Thái), Đại Phú,Chính An, Trung Thạnh (xã Phong Chương) và Chiến khu Hòa Mỹ (xã Phong Mỹ). Cũng trong gian lao đó đã tạo được sự đồng cảm, thương yêu, gắn bó, đùm bọc lẫn nhau giữa thầy và trò, một tình cảm mãi mãi không thể xóa nhòa. Trong 4 niên khóa tồn tại, trường đã đào tạo được hơn 200 học sinh mà ngày nay đang tỏa ra khắp mọi miền đất nước, đóng góp nhiều công sức cho quê hương, tổ quốc. Đến năm 1953, trong hoàn cảnh chiến tranh ác liệt, trường đã phải giải tán và chuyển số học sinh còn lại ra vùng tự do Liên khu IV để tiếp tục học tập. Sau ngày đất nước hoàn toàn thống nhất, với mong muốn tiếp nối truyền thống năm xưa, thầy trò trường THKC NCD đã tích cực vận động để xin thành lập lại trường. Năm 1984 giữa vùng cát trắng Phong Chương, trường PT cấp 2-3 Phong Chương được thành lập. Trên mảnh đất Phong Chương, xa tỉnh thành, xa đường quốc lộ, điều kiện vật chất, đời sống còn nhiều khó khăn, nhưng với trái tim đầy nhiệt huyết, với tấm lòng “yêu người, yêu nghề” hết lòng vì đàn em thân yêu, các thầy cô đã cố gắng vươn lên không ngừng, từ một trường nhỏ, từ niên khóa 1984-1985 đến niên khóa 1986-1987 trường đã có được một hệ thống hoàn chỉnh từ lớp 6 đến lớp 12 (tổng cộng 12 lớp). Sau năm 1989, trước thực tế phân lại địa giới hành chính tỉnh, huyện, trước yêu cầu và nhiệm vụ mới của ngành, trường được Sở GD-ĐT, UBND Huyện, BLL-NCD (ban liên lạc Nguyễn Chí Diểu) quyết định cho chuyển bộ phận cấp 3 của trường lên sát nhập với bộ phận cấp 2 của trường PTCS Phong Thu hình thành trường PT cấp 2-3 Phong Điền. Cũng như các trường khác trong tỉnh, phải nói rằng bước đầu trường cấp 2-3 Phong Điền còn gặp nhiều khó khăn bất cập, đội ngũ cán bộ, giáo viên thiếu, cơ sở vật chất hạn hẹp. Tuy nhiên, theo thời gian, được sự quan tâm chỉ đạo của cấp trên, sự ưu ái, hỗ trợ tạo điều kiện của BLL-NCD cùng với sự quyết tâm, nổ lực của cán bộ, giáo viên nên trường đã có nhiều chuyển biến tích cực trong việc nâng cao chất lượng dạy học. Quy mô trường lớp và số lượng học sinh tăng nhanh từ chỗ ban đầu chỉ 13 lớp với 600 học sinh, sau tăng lên 41 lớp với gần 2000 học sinh.
Đến tháng 10/2001, sau khi dự án xây dựng trường THPT hoàn thành, trường được chia tách khỏi bộ phận cấp 2 thành trường THPT Phong Điền và đóng ở vị trí mới hiện nay. Trong những năm qua, tiếp tục phát huy truyền thống tốt đẹp năm xưa, thầy và trò trường THPT Phong Điền đã biết khắc phục khó khăn, phát huy nội lực để giảng dạy và học tập tốt.
Đội ngũ giáo viên đều có trình độ đạt chuẩn và trên chuẩn. Hằng năm nhiều giáo viên đạt danh hiệu chiến sĩ thi đua, giáo viên giỏi cấp tỉnh, cấp ngành. Các tổ chức chính trong nhà trường đều đạt trong sạch, vững mạnh. Trường luôn đạt danh hiệu tiên tiến cấp ngành. Nhà trường luôn duy trì số lượng 30 lớp với khoảng 1200 em học sinh mỗi năm. Tỷ lệ khá giỏi hằng năm đều tăng, tỷ lệ đỗ tốt nghiệp luôn xấp xỉ mặt bằng toàn tỉnh, tỷ lệ đỗ ĐH-CĐ-THCN đạt 35%/năm. Tất cả các cuộc thi, các phong trào văn hóa - văn nghệ - TDTT do Huyện, Tỉnh tổ chức nhà trường đều tham gia và đạt giải cao. Nhiều học sinh cũ của nhà trường nay đã trưởng thành, một số đạt học vị tiến sĩ và thạc sĩ và có nhiều đóng góp cho xã hội. Hiện nay có 14 cựu học sinh của trường đang về giảng dạy tại trường. Những người này đã thành lập nhóm cựu hs (người lớn tuổi nhất là Lê Văn Lợi- trưởng nhóm), hằng năm vào dịp 20/11, nhóm tổ chức gặp mặt quý giáo viên đã từng giảng dạy tại trường cấp 2-3 Phong Điền. Ngoài ra, nhóm còn lập một quỹ học bổng để tặng cho các em học sinh đạt thành tích cao trong học tập vào dịp tổng kết năm học.
