Ngày trước, khi đô thị lớn chưa hình thành, ngôi nhà nào cũng có cổng và tường rào. Nhà không bao giờ làm sát mặt đường, mà lùi lại một khoảng sân. Đó chính là khoảng đệm, tạo sự yên tĩnh, riêng tư cần thiết cho sinh hoạt gia đình. Cổng ngõ và tường rào tạo nên ấn tượng đầu tiên về ngôi nhà, cho ta thấy một phần gia cảnh, điều kiện kinh tế, văn hóa, lối sống của chủ nhân. Quá trình đô thị hóa ngày
càng làm hẹp dần khoảng sân vườn trước nhà, biến những căn nhà phố thành “chìa ra mặt đường” phục vụ cho mục đích buôn bán. Cổng ngõ và tường rào càng ít xuất hiện trong thành phố, nên các yêu cầu thẩm mỹ và kiến trúc của nó cũng bị lãng quên. Cổng và tường rào bây giờ không chỉ có một chức năng che chắn, bảo vệ như ngày trước mà cũng phải được quan tâm làm đẹp hơn, phải tạo ra được tiếng nói đồng điệu giữa cổng và ngôi nhà. Tường rào kín hay thưa thoáng
- Việc thiết kế tường rào ít khi được coi trọng. Nhiều người không quan tâm đến việc này trong khi ngôi nhà được thiết kế rất chi tiết, cầu kỳ. Có nhiều yếu tố chi phối dẫn đến hiện tượng này như lý do an ninh chưa đảm bảo, nên phải làm tường rào đơn giản, kiên cố là chính hoặc đơn giản chỉ là thói quen chưa coi trọng những phần được coi là nhỏ.
- Tường rào có nhiều hình thức khác nhau về vật liệu, về công năng. Mục đích chính của tường rào là an toàn, chắc chắn và tạo ấn tượng ban đầu về ngôi nhà. Tường rào kín đáo được xây bằng gạch cao 2,0 m – 2,5 m, phía ngoài chân tường ốp đá rối. Một mảng tường đặc được phối hợp sơn nhiều màu cũng tạo được sự vui mắt và sinh động. Tường rào sắt thưa thoáng nhưng phải thích hợp với kiến trúc chung của ngôi nhà. Một ngôi nhà hiện đại, vuông vức không thể phù hợp với kiểu tường rào nhiều chi tiết bằng gang đúc cầu kỳ. Cũng vậy, một bức tường thẳng băng làm cho ngôi nhà kiến trức kiểu Pháp như bị đông cứng, như bị nhốt trong một không gian tù túng, đều không nên thực hiện. Tường rào giật cấp trông nhẹ nhõm, thanh thoát, tạo nét duyên cho những mảng tường xây khô cứng, đồng thời làm bức tường như dài rộng hơn. Nhà lùi lại một khoảng sân chỉ 1,2 m cũng có thể tạo được mảnh tường rào riêng. Tường rào thấp, thưa thoáng và các cây thấp, cắt tỉa thành bức tường chăn bụi đem lại vẻ đẹp cho những ngôi nhà sang trọng, có điều kiện an ninh tốt (trong khu vực có người bảo vệ). Ở nơi an ninh không tốt, các lỗ trổ trên tường có thể đặt cao tầm nhìn (khoảng 1,7 m). Có thể kết hợp nhiều kiểu lỗ thoáng trên tường ở các vị trí khác nhau, hoặc kết hợp với nan sắt đặt chéo góc 45o để hướng lệch tầm nhìn không trông thẳng vào nhà. Điều kiện không cho phép làm rào hở mà phải xây tường bao kín, cổng sắt kín và cao, cũng có thể tạo sự mềm mại bằng những đường hoa văn dài, lượn sóng mềm mại. Nếu bạn có một bức tường rào quá dài và cao, bạn có thể tạo những chi tiết, những ô thoáng nhỏ có song sắt để không làm đơn điệu. Nhưng bạn đừng tham dùng quá nhiều hoa văn chi tiết nhỏ, rắc rối, lặp lại đều đặn. Để bức tường rào không trơ, có thể áp dụng nhiều kiểu vật liệu như gắn ngói trên mái, gắn đá xẻ kiểu bỏ rối chân tường và tạo các đường gờ chỉ kẻ ô trên phần còn lại. Để bức tường rào được an toàn hơn, các đường gờ chỉ trang trí không được tạo thành các bậc ngang làm bàn đạp cho kẻ trộm trèo lên. Nguyên tắc chung là tận dụng tối đa các đường sọc đứng, hạn chế các đường nằm ngang. Có thể trồng nhiều loại cây cho leo giàn trên tường rào như hoa giấy, hoàng anh, angtigon, dâm bụt, thiên lý, tùng, trầu bà… Nếu có thêm phần lưới thép, dây kẽm g*i, lưới mắt cáo, cây xanh sẽ góp phần làm đường nét tường rào nhẹ nhàng. Cổng ngõ, lời chào đầu tiên
- Đã có tường rào là phải có cổng. Cổng ngõ chính là lời chào đầu tiên của một ngôi nhà. Dù là nhà vườn, nhà biệt thự, nhà chung cư hay nhà lô phố, một lối vào trang trọng, hiếu khách luôn làm người đến cảm thấy thoải mái, dễ chịu trước khi đặt chân vào. Cổng ngõ quá đồ sộ trong khi nhàcó chiều ngang hẹp, hoặc vườn quá hẹp, cổng sát với tường nhà cũng đều tạo ấn tượng tức mắt. Trong nhữn trường hợp như vậy, nên làm cổng có tính chất tượng trưng gợi không gian là chính.
- Cổng vào quá rộng là điều không nên làm khi chiều rộng bức tường rào không cho phép. Ở nhà lô phố, cổng và tường rào thường khó phân biệt rạch ròi, do vị trí đất không cho phép. Cổng chỉ là cánh cửa sắt, nhưng phải phù hợp với kiến trúc chung của nhà. Kiểu nhà hiện đại, cổng dễ làm đẹp, vì tự do, phóng khoáng hơn hơn những nhà kiến trúc kiểu Pháp cổ điển. Các mảng đặc rỗng phối hợp, tạo sự thưa thoáng mà vẫn kín đáo, không cho phép “nhìn chòng chọc” vào bên trong. Kết hợp với vài chậu cây hoặc cây trồng đất, dáng cao, tán nhỏ như cau, dừa cảnh, làm thành bức màn chắn tầm nhìn hiệu quả. Ở những ngôi nhà có hình thức cổ điển hoặc nhà hàng muốn tạo ra ấn tượng cổ xưa, sử dụng kiểu cổng cột gỗ, mái ngói, cánh cổng bằng nan gỗ đánh vecni bóng loáng, hàng đinh mạ trang trí là những điểm bắt mắt. Cần tạo được sự hài hòa và làm điểm trang trí phụ thêm cho vẻ đẹp chung. An ninh cho cổng ngõ, tường rào
- Cổng ngõ, tường rào phải được chiếu sáng tốt. Chiếu sáng ở đây không chỉ là làm đẹp mà còn nâng cao độ an toàn. Nếu nhà bạn rộng, có sân vườn bao quanh, nên làm hệ thống đèn chiếu trên các trụ cổng và tường rào. Công tắc bật đặt ở vị trí hàng hiên, trước khi vào nhà. Bạn có thể làm công tắc hai chiều, ngoài công tắc ở hàng hiên, bố trí thêm công tắc phụ trên đầu giường ngủ của bạn. Về đêm, khi có sự cố khả nghi, bạn chỉ cần với tay bật công tắc chiếu sáng toàn bộ sân vườn, cổng ngõ cũng làm cho kẻ trộm hoảng sợ mà bạn không phải bước ra ngoài (xem hình 23 – 4).
- Riêng khu vực cổng và trụ cổng phải có đèn chiếu sáng soi rõ mặt người tại cửa chính. Cửa sau, cửa phụ cũng là một vị trí cần có đèn chiếu sáng vì kẻ trộm thường thích đột nhập từ các lối này. Hiện nay đã xuất hiện hệ thống đèn có thể được tự động bật sáng (phát hiện người lạ xâm nhập) bằng thiết bị cảm biến hoặc bật theo giờ bằng đồng hồ quang điện. Đây là thiết bị cần thiết đối với các khu nhà rộng, ở vị trí trống trải, lại có rất ít người trong nhà. Một điểm nữa cũng cần lưu ý là không nên để cây trồng quanh cổng quá rậm rạp, dù bóng phủ của những tán cây có làm bạn thích thú, bởi điều đó cũng góp phần làm cho kẻ trộm dễ dàng lợi dụng để trèo vào nhà bạn. Như vậy, để có được một cổng ngõ đẹp và an toàn, bạn phải nên cân nhắc giữa vẻ đẹp và sự chắc chắn. CỔNG NGÕ, TƯỜNG RÀO ĐEM ĐẾN ẤN TƯỢNG ĐẦU TIÊN CHO NGÔI NHÀ BẠN. TƯỜNG RÀO LÀM ĐẶC KÍN HAY THƯ THOÁNG PHẢI CĂN CỨ VÀO HÌNH THỨC NHÀ, VỊ TRÍ ĐẤT VÀ AN NINH TRONG KHU VỰC. HÌNH THỨC CỔNG NGÕ, TƯỜNG RÀO CẦN PHÙ HỢP VỚI KIẾN TRÚC NHÀ NHƯNG CŨNG KHÔNG NÊN BỎ QUA VẤN ĐỀ AN NINH.
