SƠ LƯỢC VỀ LỊCHSỬ NHÀ TRƯỜNG:
TrườngTHCS Nghĩa Phương được thành lập năm 1965. Đây là mốc son đánh dấu bước phát triển mới của giáo dụchuyện Lục Namnói riêng và của nền giáo dục cả nước nói chung trong giai đoạn khó khăn củacông cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Những ngày đầu thành lập, trường đặtcơ sở nhờ trường cấp 1 Nghĩa Phương (nay là trường Tiểu học Nghĩa Phương 1) với1 lớp học (38 học
sinh) 1 cán bộ quản lý và 1 giáo viên. Tại đây thầy trò nhà trườngcùng phụ huynh và nhân dân dựng phòng học tạm, đào hầm để đảm bảo vừa dạy họcvừa tránh máy bay Mỹ ném bom. Năm 1969 do yêu cầu phát triển giáo dục, trường chuyển vềđịa điểm hiện hiện nay (tại thôn Ba Gò, Nghĩa Phương). Trải qua các thời kì pháttriển, nhà trường nhiều lần sáp nhập rồi chia tách và mang nhiều tên gọi khácnhau:“Trường cấp 2 Nghĩa Phương”, “Trường cấp 1- 2 Nghĩa Phương”, “Trường Phổthông cơ sở Nghĩa Phương" và sau đó đổi tên thành “TrườngTHCS Nghĩa Phương” như ngày nay. Trong suốt nửa thế kỉ dựng và trưởng thành, nhà trườngluôn hoàn thành tốt nhiệm vụ giáo dục nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, góp phần tíchcực cho việc phát triển phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội trên địa bàn xã. Cùngvới sự phát triển đi lên của địa phương, quy mô trường, lớp ngày càng được mởrộng, đỉnh cao là năm học 2002 – 2003 với số lượng 1531 học sinh phổ thông, 35lớp học, 72 CBGV, NV. Từ năm 1997 đến năm 2003 và cả những năm sau này, nhà trường mở các lớpBTVH cho hàng trăm học viên, điều này đã góp phần không nhỏ để xã Nghĩa Phươngđạt chuẩn quốc gia về phổ cập GD THCS vào tháng tháng 10 năm 2003. Vượt lên mọikhăn trong cuộc sống và công tác, các thầy giáo, cô giáo luôn giữ vững ngọn lửanhiệt huyết cho giáo dục với phương châm: “Tất cả vì học sinh thân yêu”. Từ cáinôi ươm mầm cho sự nghiệp trồng người là mái trường THCS Nghĩa Phương, nhiềuhọc sinh của nhà trường qua các thời kì đã trưởng thành, đem trí tuệ và sức lựccủa mình làm giàu cho quê hương, đất nước. Đã có nhiều lớp học sinh xung phonglên đường đánh giặc bảo vệ tổ quốc và không ít người trong số họ đã anh dũng hy sinh hoặc gửi lạimột phần cơ thể nơi chiến trường, tô thắm thêm trang sử vẻ vang của quê hương Nghĩa Phương anh hùng. Pháthuy truyền thống 50 năm ấy, đượcsự quan tâm chăm lo của Đảng, Nhà nước, của ngành Giáo dục cùng cấp ủy Đảng,chính quyền và nhân dân địa phương; tập thể CB, GV, NV và học sinh nhà trường đãra sức thi đua dạy tốt, học tốt, xây dựng thành công trường đạt chuẩn quốc gia giai đoạn1 vào tháng 12/2013. Trong những năm gần đây, với sự đổi mới của tân hiệu trưởng Tống Minh Hùng, cùng với sự đoàn kết, nỗ lực hết mình của tập thể cán bộ, giáo viên nhà trường, trường Trung học cơ sở Nghĩa Phương đã dần lấy lại được uy tín và thứ hạng trong toàn huyện. Đặc biệt chất giáo dục mũi nhọn luôn đứng trong tốp đầu của huyện. Số lượng giáo viên đạt giáo viên dạy giỏi cấp huyện, cấp tỉnh luôn năm sau cao hơn năm trước. Chu kì 2011 - 2015 này trường có tới 3 giáo viên đạt Giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh.
Đạt được kết quả này, tập thể cán bộ, giáo viên nhà trường tự hứa sẽ tiếp tục phấn đấu để nâng cao chất lượng dạy và học, đáp ứng được nhu cầu học tập của con em địa phương và sự đầu tư của chính quyền.