11/11/2021
💉 ปิดเตา รับวัคซีนซักพัก นะค😊
📍 เรื่องต้องรู้ก่อนก่อนรับวัคซีน Moderna
วัคซีน Moderna เป็นวัคซีนชนิด mRNA กล่าวคือเป็นวัคซีนที่มีส่วนประกอบเป็นสารพันธุกรรมประเภท messenger RNA หุ้มด้วยอนุภาคนาโนไขมัน (Lipid nanoparticle) เมื่อเข้าสู่ร่างกายสารพันธุกรรมนี้จะถอดรหัสเป็นโปรตีนหนามของไวรัสแล้วกระตุ้นการสร้างภูมิคุ้มกันในร่างกาย วัคซีนนี้ไม่มีส่วนผสมของไข่ ผู้แพ้โปรตีนไข่จึงสามารถฉีดได้
วัคซีนนี้มีอีกชื่อหนึ่งว่า Spikevax ได้รับการขึ้นทะเบียนให้ฉีดในผู้ที่มีอายุตั้งแต่ 12 ปีขึ้นไป (ในปัจจุบันจึงเป็น 1 ใน 2 ยี่ห้อที่สามารถฉีดในเด็กได้) การฉีดปกติจะฉีด 2 เข็ม ห่างกัน 4 สัปดาห์ แต่ผู้ที่มีภูมิคุ้มกันบกพร่องศูนย์ควบคุมและป้องกันโรค สหรัฐอเมริกา (CDC) แนะนำให้ฉีด 3 เข็มห่างจากเข็มที่ 2 อย่างน้อย 4 สัปดาห์ ส่วนการฉีดเข็มกระตุ้นจะห่างจากเข็มที่ 2 อย่างน้อย 6 เดือน
📌ประสิทธิผลล่าสุดเป็นเท่าไร
ถึงแม้จะเป็นวัคซีนชนิด mRNA เหมือนกับวัคซีน Pfizer แต่ทั้ง 2 ยี่ห้อนี้มีประสิทธิผลไม่เท่ากัน โดยจากการศึกษาประสิทธิผลของวัคซีนต่อสายพันธุ์เดลตาในประเทศกาตาร์ จนถึงเดือนกันยายน 2564 ตีพิมพ์ในวารสาร Nuture Medicine พบว่า วัคซีน Moderna มีประสิทธิผลในการป้องกันการติดเชื้อสูงกว่า ในขณะที่ประสิทธิผลในการป้องกันอาการรุนแรงหรือเสียชีวิตอยู่ในระดับสูงใกล้เคียงกัน
• การป้องกันการติดเชื้อ 73.1% เทียบกับวัคซีน Pfizer 51.9%
• การป้องกันการติดเชื้อแบบไม่มีอาการ 53.6% เทียบกับวัคซีน Pfizer 46.0%
• การป้องกันการติดเชื้อแบบมีอาการ 73.9% เทียบกับวัคซีน Pfizer 44.4%
• การป้องกันอาการรุนแรงหรือเสียชีวิต 96.1% เทียบกับวัคซีน Pfizer 93.4%
วัคซีนบางชนิดมีประสิทธิผลลดลงเมื่อระยะเวลาที่ผ่านไป เนื่องจากภูมิคุ้มกันที่สร้างขึ้นมีระดับลดลง แต่จากการวิจัยในระยะที่ 3 ซึ่งติดตามอาสาสมัครอายุ 18 ปีขึ้นไปเป็นระยะเวลา 5 เดือนหลังได้รับวัคซีน ตีพิมพ์ในวารสาร NEJM พบว่า วัคซีนยังคงมีประสิทธิผลในการป้องกันการติดเชื้อแบบมีอาการ 93.2% และป้องกันอาการรุนแรง 98.2% (เทียบกับผลการศึกษาเบื้องต้น 94.1% และ 100% ตามลำดับ)
อย่างไรก็ตาม เมื่อดำเนินการวิจัยต่อในระยะเปิดเผยข้อมูล (Open-label phase) ซึ่งกลุ่มที่ได้รับวัคซีนหลอกในระยะแรกสามารถเลือกรับวัคซีนจริงได้ ผู้วิจัยเปรียบเทียบอัตราการติดเชื้อระหว่างกลุ่มที่ได้รับวัคซีนตั้งแต่แรก (ได้รับวัคซีนมา 13 เดือน) กับกลุ่มที่ได้รับวัคซีนในภายหลัง (ได้รับวัคซีนมา 8 เดือน) พบว่ากลุ่มหลังมีอัตราการติดเชื้อต่ำกว่า 36.4% แสดงว่าภูมิคุ้มกันจากวัคซีนลดลงเช่นกัน
ส่วนผลการศึกษาในวัยรุ่นอายุระหว่าง 12-17 ปี ที่สหรัฐฯ ระหว่างเดือนธันวาคม 2563 ถึงเดือนกุมภาพันธ์ 2564 โดยขนาดวัคซีนเท่ากับผู้ใหญ่ ฉีด 2 เข็ม ห่างกัน 4 สัปดาห์ ตีพิมพ์ในวารสาร NEJM พบว่า วัคซีนสามารถกระตุ้นระดับภูมิคุ้มกันได้ไม่ต่างจากในวัยผู้ใหญ่ และมีประสิทธิผลในการป้องกันการติดเชื้อแบบมีอาการ 100% แต่ป้องกันการติดเชื้อแบบไม่มีอาการได้ 39.2%
📌ผลข้างเคียงน่ากังวลหรือไม่
ผลข้างเคียงจากวัคซีนส่วนใหญ่ไม่รุนแรง และสามารถหายเป็นปกติภายในไม่กี่วันหลังฉีดวัคซีน โดยในเอกสารกำกับยาของวัคซีน Moderna ระบุอาการไม่พึงประสงค์ในผู้ที่มีอายุ 12 ปีขึ้นไป ดังนี้
พบบ่อยมาก (มากกว่า 1 ใน 10 ราย)
• ปวดบริเวณที่ฉีด
• อ่อนเพลีย
• ไข้ หนาวสั่น
• ต่อมน้ำเหลืองโต
• ปวดศีรษะ
• ปวดกล้ามเนื้อ ปวดข้อ
• คลื่นไส้อาเจียน
พบบ่อย (น้อยกว่า 1 ใน 10 ราย)
• ผื่นแดง ผื่นลมพิษบริเวณที่ฉีด
• ผื่นตามร่างกาย
พบไม่บ่อย (น้อยกว่า 1 ใน 100 ราย)
• อาการคันบริเวณที่ฉีด
• มึนงง
พบได้น้อย (น้อยกว่า 1 ใน 1,000 ราย)
• อาการอัมพาตของกล้ามเนื้อส่วนปลายบริเวณใบหน้า (พบ 3 ราย)
• ภาวะสูญเสียความรู้สึก (Hypoaesthesia)
ผลข้างเคียงของวัคซีนชนิด mRNA ที่หลายคนกังวลคือภาวะกล้ามเนื้อหัวใจอักเสบ ข้อมูลจากการเฝ้าระวังในสหรัฐฯ พบว่าเป็นภาวะที่พบได้น้อยมาก และส่วนใหญ่ไม่รุนแรง โดยในผู้ที่พบภาวะนี้มักเป็นผู้ชายอายุน้อย 18-39 ปี (ในสหรัฐฯ วัคซีน Moderna เริ่มฉีดในผู้ที่มีอายุ 18 ปีขึ้นไป) และพบหลังการฉีดวัคซีนเข็มที่ 2 สำหรับอัตราการพบภาวะกล้ามเนื้อหัวใจอักเสบ ตามกลุ่มอายุเป็นดังนี้
• 18-24 ปี: 20.7 รายต่อ 1 ล้านโดส
• 25-29 ปี: 11.2 รายต่อ 1 ล้านโดส
• 30-39 ปี: 3.6 รายต่อ 1 ล้านโดส
• 40-49 ปี: 2.1 รายต่อ 1 ล้านโดส
• 50-64 ปี: 0.5 รายต่อ 1 ล้านโดส
ราชวิทยาลัยกุมารแพทย์แห่งประเทศไทยแนะนำให้ผู้ที่ได้รับวัคซีนชนิด mRNA โดยเฉพาะเด็กและวัยรุ่นชายงดออกกำลังกายอย่างหนักเป็นเวลา 1 สัปดาห์หลังฉีดวัคซีน และสังเกตอาการตนเอง หากมีอาการเจ็บหน้าอก หายใจเหนื่อยหรือหายใจไม่อิ่ม ใจสั่น หน้ามืด เป็นลม ควรรีบไปพบแพทย์เพื่อประเมินอาการ หากแพทย์สงสัยภาวะกล้ามเนื้อหัวใจอักเสบจะพิจารณาตรวจค้นเพิ่มเติม
กรณีที่ 1 ยังไม่เคยได้รับวัคซีนใดมาก่อน ควรฉีดวัคซีน Moderna 2 เข็ม ห่างกัน 4 สัปดาห์
กรณีที่ 2 ได้รับวัคซีนอื่นมาก่อน 1 เข็ม อาจฉีดเป็นสูตรไขว้ ห่างจากเข็มแรก 4 สัปดาห์ ได้แก่
• Sinovac - Moderna
• Sinopharm - Moderna
• AstraZeneac - Moderna
• Pfizer - Moderna
