18/07/2022
มีบทความน่าสนใจจากคุณหมอมาฝากจ้า 😀
#ดื่มกาแฟเสี่ยงเป็นนิ่วในไตเพิ่มขึ้นหรือไม่?
ใครเป็นคอกาแฟ ต้องฟังทางนี้ด่วน !!! 🙋♂️🙋♀️☕️
คำถามที่หลายคนสงสัยกันมานานแล้วว่า "ดื่มกาแฟเป็นประจำทุกวันนั้นเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดนิ่วในไตหรือไม่ ?" วันนี้หมอมีคำตอบมาให้ครับ
👨⚕️📝☕ เรารู้กันดีว่า การดื่มกาแฟซึ่งมี #สารคาเฟอีน (Caffeine) เป็นส่วนประกอบหลักนั้น ทำให้เราปัสสาวะบ่อยมากขึ้น จึงเพิ่มการสูญเสียน้ำออกจากร่างกายมากขึ้น ยิ่งใครดื่มมากยิ่งต้องเข้าห้องน้ำบ่อย ๆ ซึ่งการที่ร่างกายมีการสูญเสียน้ำไปมาก ๆ เป็นอีกหนึ่งสาเหตุสำคัญของการเกิดนิ่วที่ไตได้นั่นเอง
👨⚕️💬 นอกจากนี้ ยังมีข้อมูลพบว่า การดื่มการแฟเพิ่มการขับแร่ธาตุแคลเซียมออกมาทางปัสสาวะอีกด้วย (Increase urine calcium) ซึ่งนิ่วที่พบในไตส่วนมากก็เป็นผลึกของแคลเซียมกับสารอื่น ๆ นั่นเอง โดยเฉพาะ #แคลเซี่ยมออกซาเลต (Calcium oxalate stones) เป็นต้น
ทั้ง 2 เหตุผลนี้ล้วนแล้วแต่เป็นเหตุให้ชวนคิดว่า "คนที่ดื่มกาแฟมาก ๆ เป็นเวลาติดต่อกันนาน ๆ น่าจะเพิ่มโอกาสเสี่ยงในการเป็นนิ่วในไตมากกว่าคนที่ดื่มน้อยหรือคนที่ไม่ดื่มกาแฟเลย" ซึ่งเป็นจริงหรือไม่ ? ต้องมาพิสูจน์กันครับ
👨⚕️📝 ข้อมูลการวิจัยล่าสุดในปี 2021 เรื่อง Coffee and Caffeine Consumption and Risk of Kidney Stones: A Mendelian Randomization Study ในวารสารการแพทย์ American Journal of Kidney Diseases (AJKD) พบว่า...
การดื่มกาแฟ (ดำ ที่ไม่หวาน) วันละ 1-1.5 แก้ว ลดความเสี่ยงการเกิดนิ่วที่ไตได้มากถึง 40% เลยทีเดียว ซึ่งการศึกษานี้ได้นำเอาข้อมูลทางพันธุกรรมของกลุ่มตัวอย่างมาวิเคราะห์ร่วมด้วย เรียกว่าเป็น "Mendelian randomization study" ที่มีจำนวนกลุ่มตัวอย่างจาก 2 ฐานข้อมูลใหญ่มากถึง 571,657 คน ข้อสรุป คือ การดื่มกาแฟที่มากขึ้นนั้น จะลดความเสี่ยงของการเกิดนิ่วที่ไต นั่นเอง
"This Mendelian randomization study based on genetic data from 2 large studies found evidence to support causal associations between higher coffee and caffeine consumption and lower risk of kidney stones. Along with previous traditional epidemiological data, these findings suggest that coffee and caffeine consumption may prevent kidney stone disease."
👨⚕️📝 นอกจากนี้ ในปี 2014 ยังมีอีก 1 งานวิจัย ที่ตีพิมพ์ในวารสารการแพทย์ The American Journal of Clinical Nutrition (AJCN) เรื่อง "Caffeine Intake and the Risk of Kidney Stones" หรือ"การได้รับสารคาเฟอีกกับความเสี่ยงในการเกิดนิ่วที่ไต"
วิจัยนี้ เป็นการเก็บรวบรวมข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างขนาดใหญ่ชาวอเมริกันทั้งเพศชาย เพศหญิง ที่มีอายุตั้งแต่ 25-75 ปี จำนวน 217,883 คน ติดตามข้อมูลเกี่ยวกับการดื่มกาแฟและข้อมูลด้านสุขภาพอื่น ๆ เป็นเวลามากกว่า 8 ปี เพื่อตอบคำถามที่ว่า การดื่มกาแฟเพิ่มความเสี่ยงของการเกิดนิ่วในไตหรือไม่ ?
👨⚕️📝 #สรุปผลการวิจัยที่น่าสนใจ ดังนี้
[1] การดื่มกาแฟไม่ทำให้เพิ่มความเสี่ยงการเป็นนิ่วที่ไต
และยังพบว่า การดื่มกาแฟลดความเสี่ยงการเป็นนิ่วได้อีกด้วย (Caffeine consumption is associated with a decreased risk of incident kidney stones) ซึ่งสอดคล้องกับการศึกษาในปี 2021 ข้างต้น
[2] โอกาสเสี่ยงของการเกิดนิ่วที่ไตลดลงมากขึ้นตามปริมาณคาเฟอีนที่ได้รับ
ตัวเลขจากวิจัย ในผช. ที่ได้รับคาเฟอีนสูงสุด คือ 627 mg/day ลดโอกาสเสี่ยงการเป็นนิ่วได้ 26 % ส่วนผญ. ที่ได้รับคาเฟอีนสูงสุด คือ 536 mg/day ลดโอกาสเสี่ยงการเป็นนิ่วได้ 31 % แสดงว่ายิ่งได้รับปริมาณคาเฟอีนสูง ๆ โอกาสเสี่ยงเป็นนิ่วยิ่งลดลงนั่นเอง
[3] การดื่มกาแฟทำให้ปริมาณปัสสาวะเพิ่มขึ้นและเพิ่มการขับแคลเซี่ยมออกมามากขึ้นอีกด้วย
แต่ !!! จากงานวิจัยกลับพบว่า นิ่วที่เป็นแคลเซี่ยมออกซาเลต (Calcium oxalate stones) และ นิ่วที่มาจากกรดยูริก (Uric acid stones) รวมไปถึงปริมาณของสารออกซาเลตและกรดยูริกในปัสสาวะกลับลดลง
สาเหตุน่าจะมาจากสารอื่น ๆ ที่พบในกาแฟที่มีผลลดการเกิดนิ่วได้ เช่น #สารต้านอนุมุลอิสระ (Antioxidants เช่น สาร caffeine, chlorogenic acid และสารในกลุ่ม polyphenols เป็นต้น) #สารต้านการอักเสบ (Anti-inflammation เช่น Chlorogenic acid เป็นต้น) หรือ แม้แต่แร่ธาตุแม็กนีเซี่ยม (Magnesium) ซึ่งช่วยลดการเกิดนิ่ว เป็นต้น
[4] สำหรับคนที่ดื่มกาแฟน้อยวันละ 1-2 แก้ว หรือ ดื่มกาแฟแบบคาเฟอีนต่ำ (Decaffeinate coffee - กาแฟที่สกัดสารคาเฟอีนออกประมาณ 97% เหลือแค่ 3%) ก็พบว่าลดโอกาสการเกิดนิ่วในไตได้ด้วยเช่นกัน ซึ่งผลชัดเจนมากในผช. > ผญ.
[5] แม้ว่าในงานวิจัยนี้จะทำในฝรั่งอเมริกา แต่จากวิจัยก็บอกว่า ณ ตอนนี้เรายังไม่มีข้อมูลว่าผลของกาแฟที่มีต่อไตนั้นจะมีความแตกต่างกันตามเชื้อชาติหรือไม่ ? และงานวิจัยนี้เอาเฉพาะคนที่ยังไม่เคยเป็นนิ่วในไตมาทำ ดังนั้น คนที่เกิดนิ่วมาแล้ว (Stone formers) ยังสรุปไม่ได้ว่าจะช่วยลดโอกาสเกิดนิ่วในไต นั่นเอง
[6] สำหรับปริมาณคาเฟอีน/กาแฟ 1 แก้ว ที่กำหนดไว้ในงานวิจัยคือ 95 mg/cup สำหรับปริมาณของคาเฟอีนที่กำหนดไว้ว่าไม่ควรได้รับเกินต่อวันในผู้ใหญ่ คือ 400 mg หรือ เทียบเท่ากาแฟสด 4 แก้ว นั่นเอง หากได้รับเกินกว่านี้อาจมีผลข้างเคียงที่พบบ่อย ๆ เช่น ใจสั่น มือสั่น ปวดศีรษะ ปวดมวนท้อง หรือ นอนไม่หลับ เป็นต้น [Mayo clinic 2017]
#หมอหล่อขอฝากไว้ 👨⚕️💬
เราก็ได้คำตอบกันแล้วว่า การดื่มกาแฟไม่ทำให้เสี่ยงเป็นนิ่วในไต แต่อย่างไรก็ตามก็ไม่ควรดื่มมากจนเกินไปนะครับ เพราะนอกจากจะได้รับคาเฟอีนเกินขนาดแล้ว ยังเสี่ยงต่อภาวะต่าง ๆ ที่หมอหล่อเคยเล่ามาให้ฟังบ่อย ๆ ดังนี้ คือ
☕ สูญเสียวิตามินที่ละลายน้ำทางปัสสาวะมากขึ้น เช่น วิตามินบีต่าง ๆ วิตามินซี โฟเลท เป็นต้น
☕ การได้คาเฟอีนมาก ๆ วันละหลาย ๆ แก้วอาจจะกระตุ้นการทำงานของต่อมหมวกไตได้ ทำให้เกิดภาวะต่อมหมวกไตล้า (Adrenal fatigue syndrome) ได้
☕ การดื่มกาแฟอื่น ๆ นอกจากการแฟดำ เช่น กาแฟใส่นม น้ำเชื่อม วิปครีม และอื่น ๆ ทำให้ได้น้ำตาล ไขมันเกิน ทำให้อ้วนได้
▶️ ดังนั้น ดื่มแต่พอดีไม่ควรเกิน 2 แก้ว/วัน ดีที่สุดครับ + ดื่มน้ำเยอะ ๆ ในแต่ละวัน เสริมวิตามินแร่ธาตุตามเหมาะสม และกินอาหารที่ดี ๆ ต่อสุขภาพเยอะ ๆ นะครับ
#หมอหล่อคอเล่า
:
[1] Yuan S, Larsson SC. Coffee and Caffeine Consumption and Risk of Kidney Stones: A Mendelian Randomization Study. Am J Kidney Dis. 2022 Jan;79(1):9-14.e1. doi: 10.1053/j.ajkd.2021.04.018. Epub 2021 Oct 21. PMID: 34690004.
https://www.ajkd.org/article/S0272-63862100712-5/fulltext
https://www.kidney.org/news/new-study-supports-coffee-and-caffeine-can-reduce-kidney-stones-risk
[2] P. M. Ferraro, E. N. Taylor, G. Gambaro and G. C. Curhan. Caffeine Intake and the Risk of Kidney Stones. Am J Clin Nutr 2014;100:1596-1603.
Link : https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25411295
[3] Mayo Clinic Staff. Caffeine: How much is too much?. Link : http://www.mayoclinic.org/.../in-depth/caffeine/art-20045678
