07/06/2026
🌿 Mỗi tháng 01 bài viết từ cộng đồng • ở yên • mlf
Bài viết tháng này:
⌂ Ẩm Thực
❖ chiêm nghiệm
Tôi là một người làm bếp.
Và đến nay, khi nhìn lại, tôi thấy mối quan hệ của mình với thức ăn thay đổi rất nhiều theo thời gian.
Ngày nhỏ, hệt như mọi đứa trẻ khác. Tôi nhìn: một ly chè là một ly chè, một ổ bánh mì là một ổ bánh mỳ, một ly sữa đậu nành là một ly sữa đậu nành. Điều tôi quan tâm thường là có ngon hay không. Mỗi lần mẹ đi chợ về có mua gì không, bịch tàu hủ nước đường béo ngậy hay gói bánh bột lọc đậu xanh thơm lừng?
Ngày ấy, mẹ tôi có một cái quán nhỏ. Buổi sáng bán bánh mì và sữa đậu nành, sữa đậu xanh. Buổi chiều bán chè, sinh tố, kem và nhiều món ăn vặt khác. Hai anh em tôi thường xuyên phụ việc. Có những ngày đang chơi cũng bị gọi vào nhặt đậu, rửa ly, gói đồ hay đứng bán giúp mẹ. Lúc đó tôi không thích lắm đâu. Tôi thấy những công việc đó lặp đi lặp lại thật nhàm chán.
Chỉ nhiều năm sau, khi tự mình đứng bếp, tôi mới hiểu những điều mình từng nghĩ là việc vặt lại đang âm thầm dạy mình rất nhiều thứ. Chúng dạy tôi cách ở lại với đôi tay của mình, cách làm một việc từ đầu đến cuối, để tôi hiểu rằng có những thứ chỉ thành hình khi được dành đủ tâm sức.
Hồi mở tiệm cafe mlf ở Sài Gòn, tôi bắt đầu nhìn thấy một phần khác của thức ăn. Một ổ bánh trong tủ không còn là một sản phẩm hoàn chỉnh. Tôi nhìn thấy bột mì, thấy những lần thử nghiệm thất bại, thấy những đêm canh bột, những buổi sáng dậy sớm để nướng bánh. Sau này, khi nấu những bữa ăn chánh niệm ở mlf Măng Đen, cảm nhận ấy càng rõ hơn. Tôi bắt đầu nhìn thấy hành trình phía sau món ăn đó. Một hành trình dài hơn rất nhiều so với những gì xuất hiện trên bàn ăn. Phía sau bát cơm ấy là cả một cánh đồng. Là mùa gieo hạt, là những ngày nắng và cơn mưa rào. Là người nông dân thức dậy từ sáng sớm. Là người vận chuyển, bán hàng. Là người nấu bữa cơm hôm nay. Tôi dần hiểu rằng một hạt cơm là nơi rất nhiều cuộc đời gặp nhau.
Thức ăn cũng là người thầy đầu tiên dạy tôi về thời gian. Ngày nhỏ tôi thường thấy mẹ ngâm đậu từ tối hôm trước. Có những món chè phải ninh rất lâu. Ngày đó tôi chỉ thấy sao phải chờ lâu quá. Còn giờ tôi thấy được thời gian để một thứ gì đó trở-thành. Một hũ tương ớt cần thời gian. Một ổ bánh cần thời gian. Một khu vườn cần thời gian. Một con người cũng vậy. Vốn dĩ, mọi điều trong đời sống này đều lớn dần lên bằng sự tích lũy.
Tuy nhiên, chúng ta đang sống trong một thời đại mà mọi thứ đang trở nên quá nhanh. Đồ ăn nhanh, thông tin nhanh, mua sắm nhanh, giải trí nhanh. Thậm chí nhiều người cũng mong bản thân thay đổi thật nhanh. Tôi không nghĩ tốc độ là điều xấu. Nhưng đôi khi tôi tự hỏi: Nếu mọi thứ đều được tiêu thụ quá nhanh, liệu ta còn nhìn thấy vẻ đẹp của những điều chúng đã đi qua không?
Con người hiện đại dành rất nhiều thời gian để tìm kiếm thứ mình muốn, nhưng lại rất ít thời gian để gặp gỡ thứ mình đang có. Tôi từng chứng kiến: một người ngồi trước bữa ăn được chuẩn bị kỹ lưỡng và ngon mắt, nhưng đôi mắt thì đang chăm chú vào màn hình điện thoại, khuôn mặt lạnh tanh, gần như không thật sự có mặt ở đó. Lúc ấy, tôi đã nghĩ, có lẽ người ta đói không bởi thật sự cần ăn, nó nằm ở khả năng tiếp xúc với những gì đang hiện diện trước mặt mình.
Thức ăn cũng là cầu nối để kéo tôi về với nơi tôi sinh ra. Mỗi lần làm sữa đậu nành, nấu chè, tôi nhớ tới mẹ. Mỗi lần đứng trong bếp từ sáng sớm, tôi nhớ tới những ngày hai anh em lon ton phụ việc. Nạnh nhau quét nhà, xếp ghế... Thì ra có những điều tưởng tưởng đã quên nhưng vẫn đang sống bên trong mình. Tôi cho đó là một dạng gia tài đặc biệt. Vốn không thể cầm nắm hoặc đong đếm được, nó nằm trong cách mình nhìn thế giới, cách mình đối xử với thức ăn, cách mình chăm sóc người khác.
Lắm lúc, tôi cứ nhớ mãi về bát cháo thịt băm nhiều hành của ba, nấu cho tôi lúc nhỏ khi bị ốm. Tôi vẫn nhớ mãi mùi hương ấy, dù sau này đã ăn chay. Điều lạ kỳ là tôi không nhớ chính xác được vị của bát cháo này. Tôi nhớ hơi nóng bốc lên, nhớ tiếng muỗng chạm vào thành tô. Nhớ cái cảm giác nóng sốt trên giường và húp từng ngụm cháo. Thì ra nó không hoàn toàn bởi món ăn. Nó nằm trong sự hiện diện của mình trong khoảnh khắc đó. Ai cũng có những hương vị đặc biệt của tuổi thơ, những món ăn nuôi dưỡng ký ức mình, phải không?
Làm bếp nhiều năm cũng khiến tôi nhìn thức ăn theo một cách khác. Tôi ít còn quan tâm đến việc món này sang trọng hay bình dân. Ít quan tâm đến việc món này thuộc vùng miền nào. Một củ khoai lang nướng, một bát canh rau, một chén cơm trắng đều có bàn tay đã đi qua, những điều kiện đã cùng góp mặt để nó xuất hiện. Khi nhìn thấy điều đó, sự phân biệt trong tôi bắt đầu mờ đi.
Thức ăn rồi sẽ trở thành chính mình. Một hạt cơm hôm nay, một chén canh, một quả cà chua chín. Vài giờ sau chúng trở thành năng lượng để cơ thể vận hành. Vài tháng sau chúng trở thành máu thịt. Rồi tôi tự hỏi: Nếu thức ăn trở thành cơ thể mình, vậy những điều mình đọc mỗi ngày sẽ trở thành gì? Những cuộc trò chuyện mình tham gia, những cảm xúc mình nuôi dưỡng sẽ trở thành gì? Ta được tạo thành từ tất cả những gì mình tiếp nhận. Từ thực phẩm, môi trường sống và những mối quan hệ, từ cả những suy nghĩ được lặp lại nhiều lần. Khi nhìn theo cách đó, một bữa ăn bỗng trở thành một cánh cửa để nhìn lại toàn bộ đời sống của mình.
Và có lẽ đó cũng là lúc lòng biết ơn xuất hiện. Lòng biết ơn, không hẳn là một phạm trù đạo đức, cũng không phải một nghi thức trước bữa ăn mà chúng tôi đang thực hành, nó giống như điều tự nhiên xảy ra khi mình nhìn đủ sâu vào mọi thứ. Nhìn thấy mưa nắng trong hạt gạo, thấy công sức trong bó rau, thấy thời gian trong một ổ bánh mỳ, thấy những con người chưa từng gặp mặt nhưng vẫn đang âm thầm nuôi dưỡng đời sống của mình.
Càng làm bếp lâu, tôi càng thấy mối quan hệ của ta với thức ăn phản ánh khá nhiều về mối quan hệ của mình với cuộc sống. Khi xem thức ăn là điều hiển nhiên, ta cũng dễ xem nhiều điều khác là hiển nhiên. Khi chỉ quan tâm kết quả, ta thường bỏ qua quá trình. Khi chỉ tìm kiếm, mình dễ bỏ lỡ những câu chuyện đang hiện diện trước mặt.
Có lẽ vì vậy mà đến bây giờ, trước mỗi bữa ăn, tôi vẫn thích dành một chút thời gian để nhìn, để ở lại. Nhìn bát cơm, nhìn món ăn, nhìn những gì đang có mặt trên bàn. Và nhớ rằng, mình đang nhận lấy nhiều hơn những gì mắt mình nhìn thấy.
Nơi mỗi hạt cơm là một câu chuyện.
B · I · 1
![[CẬP NHẬT: ĐÃ NHẬN ĐỦ ĐĂNG KÝ]☘️Tặng 05 membership cộng đồng ở-yên cho người hữu duyênhôm qua, một người bạn đã nhắn tin...](https://img4.bakerias.com/329/212/1421974793292121.jpg)
